منابع آلاينده خاك

خاك پيكره اي طبيعي و پوياست كه بر اثر فرايندها و عوامل خاكساز تشكيل شده و در برگيرنده مواد معدني و آلي است. خاك از منابع تجديدپذير به شمار مي رود اما هنگامي كه سرعت توليد آن را با سرعت تخريب آن مقايسه كنيم، آنگاه اهميت حفاظت خاك بيشتر جلوه مي نمايد. براساس مراجع مختلف تشكيل هر سانتيمتر خاك در شرايط مختلف آب و هوايي از 100 تا 10000 سال طول ميكشد.
 
منابع آلاينده خاك
آلاينده­ها از راههاي مختلفي توليد و وارد طبيعت ميشوند. در يك تقسيم بندي ميتوان آلاينده ها رابر اساس منبع و منشاء ايجاد به دو دسته آلاينده هايي طبيعي كه در ساختار كاني هاي خاك وجود دارند و آلاينده هايي غيرطبيعي كه منشاء انساني دارند، تقسيم نمود.
در تقسيم بندي ديگر ميتوان منابع آلاينده ها را به دو دسته نقطه اي و غير نقطه اي تقسيم نمود كه تفاوت آنها تنها در گسترش مكاني و نير منشاء توليد آنها ميباشد. آلودگي نقطه اي در يك نقطه متمركز بوده و مي تواند منشاء طبيعي يا منشاء انساني داشته باشند. آلاينده هاي غير نقطه اي منشاء مشخصي ندارند و در بيشتر موارد متأثر از فعاليت هاي انساني هستند. اين نوع آلاينده ها داراي غلظت كمتر و دامنه انتشار وسيع تر هستند و يك مشكل جهاني محسوب مي شوند زيرا به سادگي و به وسيله حد و مرزهاي بين كشورها قابل كنترل نميباشند. در حال حاضر منابع آلاينده غير نقطه اي به عنوان مهمترين عوامل آلوده كننده آب و خاك در مقياس جهاني به شمار ميروند و كشاورزي و حمل و نقل بيشترين سهم را در ايجاد آلاينده ها دارند.
 
1-   آلودگي ناشي از منابع طبيعي
غلظت طبيعي عناصر در پوسته زمين و در خاك بستگي به تغييرات زمين شناسي و جغرافيايي منطقه دارد. پوسته زمين از 95 درصد سنگ هاي آذرين و 5 درصد سنگهاي رسوبي تشكيل شده است. سنگهاي آذرين بازيك عموماً داراي غلظت هاي بالايي از فلزات سنگين مثل مس، روي، كروم، كبالت و نيكل هستند. شيل ها رسوبات ريزي هستند كه داراي مقادير زيادي از فلزات سنگين نظير مس، روي، منگنز، آهن، سرب، آرسنيك، نقره، كادميوم، موليبدن، اورانيوم و واناديوم هستند. بطور كلي رس ها و شيل ها بدليل توانايي جذب يون هاي فلزي، حاوي مقادير بالايي از فلزات سنگين هستند و ماسه سنگ ها عموماً حاوي مقادير كمتري مي باشند.
 
فرآيندهاي هواديدگي فيزيكي و شيميايي در لايه هاي سطحي خاك از شدت بيشتري برخوردار مي باشند، در نتيجه فلزات سنگين در لايه سطحي خاك تجمع بيشتري مي يابند. فرآيند هاي خاكسازي نظير آبشويي و انتقال ذرات خاك در طول پروفيل خاك سبب توزيع و پراكنده شدن فلزات سنگين در طول پروفيل خاك مي گردند. 
 
2-   منابع انساني ورود آلاينده ها: