کنترل آلاینده های نفتی آبهای ساحلی در بنادر

در هر کشوری بنادر نقش مهمی در تعامل با دیگر کشورها در زمینه های تجاری و اقتصادی به شمار می روند. روزانه هزاران تن کالا از طریق بنادر ،بارگیری و یا تخلیه می شوند. نفت و فرآورده های نفتی یکی از هزاران محموله ای است که در بنادر جابجا می شوند. در برخی از بنادر ،سهم بارگیری و یا تحویل نفت و ترکیبات نفتی بیشتر از دیگر کالا ها می باشد. فعالیت های بندری نیز مانند دیگر فعالیت هایی که بشر بر روی کره ی زمین انجام میدهد،تبعاتی را برای محیط زیست و انسان داراست. بدیهی است ،آلودگی محیط زیست دریایی، یکی از مهمترین آثار سوء زیست محیطی است که سهم بنادر و فعالیت های بندری در آن چشم گیر است.ترکیبات و فرآورده های نفتی یکی از صدها آلاینده ای است،که به منابع آبهای ساحلی و دریا ها راه می یابد. در حین تخلیه و یا بارگیری مواد نفتی توسط کشتی ها و یا نفتکش ها ،حجم قابل توجهی از مواد نفتی به آب دریا و سواحل وارد می شود.حمل و نقل، جابجایی، تخلیه و بارگیری فرآورده های مختلف نفتی مانند حلالها،مواد پترو شیمیایی و بسیاری دیگر از محصولات نفتی یکی دیگر از منابع مهم آلودگی سواحل در بنادر است. سوختگیری کشتی ها و حمل و نقل زمینی ، روغن های سوخته و هیدرولیک، زائدات حاصل از مواد مختلف شیمیایی هیدروکربنه همگی از منابع ثابت و یا غیر ثابت وارد آبهای ساحلی میشوند.

آلودگی آبهای ساحلی به مواد نفتی علاوه بر بد منظره کردن محیط وایجاد رکود در صنعت گردشگری و توریسم موجب اختلال در اکوسیستم دریایی وآلوده نمودن ذخایر غذایی دریایی می گردد . بنابر این لزوم توجه به آلاینده های نفتی، آثار سوء آن بر محیط زیست در یایی و مدیریت کنترل آن در بنادر بسیار حائز اهمیت است. بنادر در کشور ما مکانهای استرتتژیک هستند و سهم بسیار زیادی در اقتصاد کشور دارند، لذا سرمایه گذاری در این بخش به منظور حفظ منابع دریایی ، جایگاه ایران ، در عرضه خدمات بندری و توریست ، در مقایسه با دیگر کشورهای هم جوار مستحکم نموده و حتی می تواند از آنها سبقت گیرد.

ترکیبات شیمیایی مواد نفتی:

نفت خام کمپلکس پیچیده ای از مخلوط صد ها نوع ترکیبات مختلف که عمدتا هیدروکربورها هستند میباشد. مقادیر کمی هم از عناصری مانند نیتروژن سولفورو فلزات سنگین مانند ،نیکل و انادیوم و ... میباشد . بهترین تجزیه مواد نفتی در پوکا در اکلاهاما صورت گرفته است. تاکنون بیش از 175 هیدرو کربور از نفت جداسازی شده است از این تعداد 108 مورد ترکیبات آلیفاتیک ، اشباع شده و بقیه آروماتیک هستند. نسبت هیدروکربورها در مواد نفتی مختلف متفاوت است.

منابع آلاینده نفتی:

در طی سالهای گذشته تمام توجهات به آلودگی نفتی اقیانوسها که ناشی از تصادفات نفت کش ها و یا تولیدات نفتی در سواحل معطوف گشته است. یکی از این تصادفات مربوط به تانکر های نفتی بود که در سال 1967 در آبهای انگلستان اتفاق افتاد. شکسته شدن کشتی ها باعث رها شدن 118000 تن نفت خام به دریا شد. در سال1969 در کانال باربارا 10000 تن نفت در اثر انفجار چاه نفتی وارد آب اقیانوس شد . تخمین زده می شود سالانه 160000 تن نفت در اثر حوادث مختلف به دریا ها و اقیانوس ها ، تخلیه می شود. ترکیبات نفتی که از منابع ثابت و غیر ثابت به آبهای ساحلی در بنادر وارد میشوند، شامل موارد زیر است: